أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
577
قانون ( فارسى )
آسانتر بريده شود و كمتر نياز به جنباندن استخوان و خسته گردانيدن بيمار داشته باشد و عذاب و آزارش كمتر باشد . در عين حال تا دور تر از پىرگها باشد بهتر است . مثلا مجراى چرك و پليدى را اگر در جاندانه بهوجود آورى خوب است زيرا در وسط جاندانه رويشگاه پىرگها نيست . بسيار مواظب باش وقتى استخوان را مىبرى حجاب ( پردهء پوشش مغز ) سرما نخورد ، كه خطر در بر دارد . غذاى بيمار در اثناى معالجه بايد كممايه باشد و نبايد غذاى غليظ و پرمايه بخورد . روغن را در حال ورم بر دوام بر جاى بريده بپاش ! اگر سياهرنگى بر پردهء پوششى مغز پيدا شد ، شايد اين سياهى فقط در رويه باشد و زيانى نرساند . و امكان دارد از اثر دارو سياه شده باشد . روغن گل را در اندازهء سه جزء با يك جزء عسل به هم زن و بر قسمت سياه شدهء حجاب بمال ، كه سياهى را بزدايد و نيز داروى ساخته شده از تهنشين روغنهاى دارويى را بر آن بپاش ! اما اگر سياهى تنها در رويهء حجاب نبود و حجاب به كلى سياه شده بود ، از معالجه بگريز و فرار برقرار ترجيح ده ! اگر ديدى كه جايى از استخوان را بايد بزدايى يا بيرون آورى ، شروع به كار كن و منتظر مباش كه چرك و پليدى در آن جاى كاملا توليد شود . اگر بخواهى منتظر باشى كه چرك كافى گرد آيد و آنگاه استخوان را ببرى ، در بعضى حالات ممكن است زيانى در بر نداشته باشد ؛ اما اگر از اثر شكستن كاسهء سر پردهء نازك پوشش مغز - كه آن را پردهء مادر گويند - زير فشار قرار گرفته يا چيزى در آن خليده باشد ، بايد فورا و بدون درنگ به كار بيرون آوردن بپردازى . اگر كوچكترين تكهاستخوانى در اين پوشش مادر نام فرو رود حتى اگر آن را سوراخ هم نكند ، فورا ورم و تشنج رخ مىدهد و ممكن است بيمار سكتهء مغزى كند . و اگر سكته رخ دهد ، همين كه استخوان خليده در غشا را بيرون آوردى ، به شرطى كه زود اين كار را بكنى و درنگ نشود ، حس طبيعى به مغز بازمىگردد . امّا اگر خليده پردهء مادر نام را سوراخ كرده باشد ، كار مشكلتر است و سرعت بيشترى مىخواهد . اگر كاسهء سر شكست و حجاب پردهء پوششى پيدا شد و پردهء پوششى ورم كرد - كه اين حالت را فطرة ( قارچك ) نامند - بايد هرچه زودتر به علاجش بپردازى و آنى درنگ نكنى . اگر ناگزير از تأخير باشى ، نبايد معالجه از دو يا سه روز بيشتر تأخير شود . و اكثرا بايد در روز دوم علاج شود ، كه علاج اين حالات را سابقا ياد گرفتهاى ! بريدن استخوان در كاسهء سر بايد وسيلهء ارههاى نازك - كه ذكر شدند - انجام شود و يا چنان كه شرح داديم چندين سوراخ پهلوى هم در جايى كه مىخواهى از آنجا استخوان را ببرى بهوجود آور كه استخوان بيفتد . اين را به ياد داشته باش ! كه بريدن نيز ممكن است خطر در پى داشته باشد . مثلا اگر نك اره يا نك مته به غشاء برخورد كند خطرناك است . مگر اينكه همان حيله را به كار برى كه در جاى ديگر ذكر كرديم كه نسبتا از خطر دور تر است . چگونگى علاج شكستگى كاسهء سر دستوراتى دارد كه پيشينيان گفتهاند و ما بازگو